LOKANTALARDA SERVİS ÜCRETLERİNE İLİŞKİN YASAK GELDİ. ANCAK, YÜZDE USULÜ ÇALIŞAN İŞÇİLER NE OLACAK?
Lokanta, kafe, restoran ve benzeri işletmelerde “servis ücreti, masa ücreti, kuver ücreti” gibi ilave bedellerin talep edilmesini yasaklayan yeni düzenleme, sektörde önemli bir dönüm noktası.
Bu hükmün arka planında, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un temel ilkeleri var: tüketicinin açık ve anlaşılır fiyatlandırma hakkı. Menü fiyatlarına eklenen ve çoğu zaman “gizli maliyet” olarak görülen servis ücretleri artık kökten yasaklanıyor. Böylece şeffaflık sağlanıyor, idari yaptırımlarla caydırıcılık artırılıyor ve sektörde standartlaşma hedefleniyor. Bir tüketici olarak yerinde bulduğum bir düzenleme oldu, ama bir hukukçu olarak tereddütlerimi saklayamayacağım…
📜 İlgili düzenleme şöyle diyor:
“Lokanta, kafe, restoran, pastane ve benzeri yiyecek ve içecek hizmeti sunulan işyerlerinde, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 51 inci maddesi hükmü saklı kalmak kaydıyla; tüketiciden servis ücreti, masa ücreti, kuver ücreti ve benzeri herhangi bir isim altında ilave ödeme talep edilemez.”
👉 Kanaatimce, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 51. maddesi saklı tutulduğu için, yüzde usulü uygulanarak çalışanlara aktarılan servis ücretinin alınabileceği yönünde yorum bana isabetli geliyor. Ancak yönetmeliğin ifadesi çok net değil, bu husus çok daha açık şekilde “4857 sayılı İş Kanunu’nun 51. maddesi kapsamında çalışanlara yüzde usulüyle aktarılan servis ücretlerinin, ilave ödeme yasağına dahil olmadığı” biçiminde açıkça belirtilmesi lazımdı. Ancak yine de ifade ne olursa olsun, doğru yorum bence bu yönde. Aksi düşünce, tüm sektörü krize sokar, çalışanların büyük bir hak kaybı gündeme gelebilir. Sektörde yönetilemez sonuçlarla karşılaşırız.
Burada kritik nokta, yüzde usulü ücrete ilişkin yönetmelik hükümlerinin eksiksiz ve doğru biçimde uygulanması. Özellikle bu uygulamanın belgelendirilmesi ve şeffaf şekilde kayıt altına alınması şart. Aksi halde işletme, 51. madde istisnasından yararlanamaz ve doğrudan yasak kapsamına girer.
🔒 Kuver ücretinin ise bu istisna kapsamında görülmesi bence mümkün değil; çünkü doğrudan işverene yönelen bir bedel niteliği taşıyor. Yalnızca çalışanlara yansıtılan kısım için yukarıdaki değerlendirmenin geçerli olduğunu söylemeliyiz.
